Gyda tri arddangosfa mawreddog yn agor yn Llundain y mis yma, mae’r arlunydd Rafael Lozano-Hemmer yn cadarnhau ei enw da byd-eang am ei greadigrwydd ai gynnyrch, yn dilyn y sioe llynedd yn y Venice Biennale. Er hynny, Aberteifi, cyn bo hir fydd y lleoliad ar gyfer ei gomisiwn celf gyhoeddus parhaol yn y DU fel rhan o Big Art Project Channel 4.

Mae’r arddangosfeydd yn y Barbican, galeri Haunch of Venison a Sgwâr Trafalgar yn dod wrth i Rafael fanwl diwnio ei osodiad arloesol a chyfoes ‘Turbulence’ ar y Strand ar yr Afon Teifi.

Mae Frequency and Volume yn agor ar 9 Hydref 2008 yn The Curve, Barbican Art Gallery, Llundain. Mae’r arddangosfa, sy’n rhedeg tan 18 Ionawr 2009 yn nodi ei sioe unigol cyntaf yn y DU mewn galeri cyhoeddus, ac yn traswffurio’r Curve mewn i gerflun rhyngweithiol enfawr sy’n gadael i’r ymwelwr weld yr amleddau radio, fel arfer sy’n anweledig, sy’n ein hamgylchynu. Fe fydd Rafael yn siarad am ei gomisiwn Curve, Frequency and Volume, a’i waith blaenorol mewn digwyddiad am ddim ar 9 Hydref am 7 o’r gloch y nos yn y Barbican Art Gallery.

Prosiect arall gerllaw yw arddangosfa gyntaf Lozano-Hemmer yn Haunch of Venison, Llundain, 15 Hydref-16 Tachwedd 2008 sy’n cynnwys 6 gosodiad rhyngweithiol 6 October-16 November 2008 which features 6 interactive installations, tri ohonynt yn cael eu dangos am y tro cyntaf. Fe fydd Rafael hefyd yn arddangos Under Scan yn Llundain yn ystod mis Tachwedd, gwaith sy’n dangos miloedd o ‘lluniau fideo’ o bobl Llundain yn cael eu darlunio ar y llawr yn Sgwâr Trafalgar. Bydd y prosiect diwethaf yn defnyddio taflunydd mwyaf pwerus y byd i lenwi’r ardal gyda golau gwyn. Wrth i bobl gerdded o gwmpas y sgwâr, gellir gweld y lluniau fideo yn eu cysgodion.

Dywedodd Rafael Lozano-Hemmer, “Rwy’n blês iawn i gael nifer o arddangosfeydd cyfredol yn y DU ac rwy’n ei weld fel cyfle gwych i helpu creu diddordeb yn fy ngwaith gyda’r Big Art Project yn Aberteifi. Rydym wedi derbyn ‘Ie’ clir gan drigolion Aberteifi i fynd ymlaen a’r prosiect ac rwy’n edrych ymlaen wneud y gosodiad celf gall Aberteifi fod yn falch ohono.”

Ychwanegodd Wiard Sterk, curadur y Big Art Project yn Aberteifi, “Roedd y Big Art Project yn hynod o lwcus i gael Rafael ynghlwm i’r prosiect ac fe fydd y gwaith gorffenedig yn gyfle gwych i Gymru i arddangos ei rôl bwysig fel rhan o ddiwylliant cyfoes. Mae arddangosfeydd Llundain Rafael yn destament i’w statws fel artist rhyngwladol clodfawr ac yn cynnig pawb y siawns i ddod i nabod ei waith yn well cyn i ‘Turbulence’ gael ei osod yn Aberteifi.

Mynegodd trigolion Aberteifi eu cefnogaeth cryf dros barhad prosiect celf gyhoeddus Big Art Channel 4, ‘Turbulence’, mewn cyfarfod cyhoeddus fyrlymog ar nos Fawrth yn Theatr Byd Bychan y dref. Cafwyd mandad clir o 79% o blaid y cynllun gan fynychwyr y cyfarfod cyhoeddus er mwyn galluogi i dîm y prosiect fedru cwblhau camau dichonolrwydd a thechnegol olaf ar y lleoliad arfaethedig newydd yn y Strand, sydd wedi ei leoli ychydig ymhellach i fyny’r afon na Chei’r Tywysog Siarl.

Mynychodd yn agos at 100 o bobl y cyfarfod, i glywed yr arlunydd dewisedig, Rafael Lozano-Hemmer, curadur y prosiect, Wiard Sterk yn ogystal â chynrychiolwyr a budd ddeiliaid y Big Art Project gan gynnwys y tîm dichonolrwydd technegol, yn esbonio manylion y cerflun rhyngweithiol arnofiol arfaethedig ac ymateb i nifer o ymholiadau a gofidion ymarferol ynghlwm â’r prosiect uchelgeisiol.

Dywedodd Rafael Lozano-Hemmer, ‘Galwyd y cyfarfod fel ymateb i nifer o faterion a godwyd ynghylch a pha mor ymarferol oedd hi i leoli gwaith celf uchelgeisiol ar yr afon Teifi. Roeddwn yn awyddus tu hwnt i dderbyn cefnogaeth trigolion Aberteifi er mwyn i mi fod yn hapus i barhau gyda chamau nesaf y prosiect.’

‘Roedd yn galonogol iawn derbyn cefnogaeth mor bositif gan y trigolion a fynychodd y cyfarfod ar gyfer y prosiect, ac mi ydw i am sicrhau y bydd hwn yn ganlyniad gwych i dref ac i drigolion Aberteifi. Nawr fy mod wedi derbyn y gefnogaeth, gallaf fynd ati i weithredu fy ngweledigaeth o greu gosodiad celf gyhoeddus y gall Aberteifi fod yn falch ohono.’

Bydd cyfarfod gyhoeddus i drafod newyddion diweddaraf y prosiect uchelgeisiol Big Art yn cael ei gynnal yn Canolfan Byd Bychan, Aberteifi ar ddydd Mawrth 2 Medi am 8 o’r gloch y nos. Yn bresennol yn y cyfarfod, bydd yr arlunydd a ddewiswyd i greu’r darn celf, Rafael Lozano-Hemmer, curadur y prosiect, Wiard Sterk yn ogystal â budd-deiliaid fydd yn cynnwys y tîm dichonolrwydd technegol. i unrhyw un sydd eisiau postio cwestiwn cyn y cyfarfod ebostio Rhodri@cambrensis.uk.com neu bostio eu sylwadau yma.

Mae’r cyfarfod yn gyfle i gyflwyno darganfyddiadau o’r astudiaethau dichonolrwydd technegol sydd wedi cael eu cyflawni ar yr afon wrth ddefnyddio bwiau prototeip. Er nad oes cyfanswm mawr o’r data wedi cael ei werthuso eto, mae’n ymddangos taw’ y Strand, yn hytrach na Chei’r Tywysog Siarl, ydi’r safle mwyaf addas ac ymarferol ar gyfer y celf gorffenedig yn ôl y darganfyddiadau dechreuol. Mae mwy o brofion i’w cyflawni, ond bydd darganfyddiadau gorffenedig yr ymchwil a’r argymhellion ar y ffordd ymlaen yn cael eu cyflwyno yn y cyfarfod cyhoeddus yn ogystal â sicrhau mandad cyhoeddus.

Dywedodd Wiard Sterk, ‘Mae’r arbrofion ar yr afon Teifi, sydd dal yn mynd ymlaen, yn taflu goleuni newydd ar nifer o faterion yn ymwneud a phethau ymarferol lleoliad y gosodiad celf uchelgeisiol ar y Teifi. Unwaith bod y data wedi cael ei brosesu, fe fydd angen, gyda chaniatâd trigolion Aberteifi, gwneud penderfyniadau pendant.’

‘Os oes rhaid edrych ar gyfaddasrwydd hirdymor y lleoliad Cei’r Tywysog Siarl, yna bydd rhaid i ni wasgu’n dannedd a chyflwyno dewis arall. Gobeithio bod gymaint o bobl yn gallu dod i’r cyfarfod i ganiatáu trafodaeth lawn ac agored am y prosiect cyffrous yma.’

Cynhelir y cyfarfod cyhoeddus nesaf yn Aberteifi ar ddydd Mawrth, Medi 2il. Fe fydd yr union amser a’r lleoliad yn cael ei gyhoeddi dros yr wythnosau nesaf. Gall ymwelwyr sy’n mewngofnodi i’r safle, gael cyfle i ofyn cwestiynau a rhoi sylwadau ar y darn celf arfaethedig cyn y cyfarfod.

Yn bresennol yn y cyfarfod, bydd yr arlunydd a ddewiswyd i greu’r darn celf, Rafael Lozano-Hemmer, curadur y prosiect, Wiard Sterk yn ogystal â budd-ddeiliaid fydd yn cynnwys y tîm dichonolrwydd technegol.

Dywedodd Wiard Sterk, ‘Mae cyfnod asesu dichonolrwydd y safle yn symud ymlaen yn dda, gydag arbrofion yn cael eu cynnal ar yr afon Teifi i asesu’r effaith posib ar fywyd gwyll a pha mor ymarferol fyddai lleoli’r gosodiad celf ar yr afon Teifi. Yn y gorffennol, lleisiodd sawl person eu gofid ac mae’r gofidion yma wedi eu hystyried yn ddifrifol.’

‘Bydd y canlyniadau manwl a ganfu drwy’r astudiaeth dichonolrwydd yn cael eu cyflwyno yn y cyfarfod cyhoeddus ar Medi 2il. Bydd y canlyniadau, fydd yn cynnwys dyluniad manwl, manyleb dechnegol ac asesiad o’r effaith y bydd gosodiad celf o’r fath yn ei gael ar fordwyaeth a bywyd gwyllt yr afon, yn effeithio’n uniongyrchol ar y darn celf a chreu sail i unrhyw benderfyniad a wneir ynghylch a’i osodiad.’